Τι είναι οι καρκινογόνες ουσίες και οι καρκινογόνοι παράγοντες

Ιατρική Ομάδα Medbox
Από Ιατρική Ομάδα Medbox
20 Λεπτά

Οι καρκινογόνες ουσίες και τα καρκινογόνα είναι ουσίες ή η έκθεση σε παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο.

Παραδείγματα αποτελούν διάφορες χημικές ουσίες στο σπίτι και στο χώρο εργασίας, η περιβαλλοντική ή η ιατρική ακτινοβολία, ο καπνός, ακόμη και ορισμένοι ιοί και φάρμακα.

Αν και είναι αδύνατο να εξαλείψετε την έκθεση σε καρκινογόνα, μπορείτε και πρέπει να λάβετε μέτρα για να μειώσετε την επαφή σας με αυτά.

Αυτό το άρθρο διερευνά τις συνήθεις καρκινογόνες ουσίες, την ερευνητική διαδικασία που εμπλέκεται στον εντοπισμό τους (και τι σημαίνει αυτό για εσάς), καθώς και τα βήματα που μπορείτε να λάβετε για να περιορίσετε την έκθεσή σε αυτούς τους παράγοντες.

Πώς οι καρκινογόνες ουσίες προκαλούν καρκίνο

Οι καρκινογόνες ουσίες προκαλούν καρκίνο καταστρέφοντας το DNA, δηλαδή αυτό που μεταφέρει τις γενετικές πληροφορίες στα κύτταρά σας.

Ένα καρκινογόνο μπορεί να βλάψει άμεσα το DNA και να προκαλέσει αλλαγές που ονομάζονται μεταλλάξεις. Οι μεταλλάξεις αυτές οδηγούν σε διαταραχή της φυσιολογικής διαδικασίας της ανάπτυξης και της κυτταρικής διαίρεσης.

Άλλες φορές ένα καρκινογόνο μπορεί να προκαλέσει βλάβη και φλεγμονή, με αποτέλεσμα τα κύτταρα να διαιρούνται ταχύτερα. Υπάρχει πάντα η πιθανότητα να συμβεί μια μετάλλαξη όταν συμβεί κάτι τέτοιο, η οποία με τη σειρά της αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου.

καρκινογόνες ουσίες
Τι είναι οι καρκινογόνες ουσίες και οι καρκινογόνοι παράγοντες

Έκθεση και κίνδυνος

Η έκθεση στα καρκινογόνα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι απαραίτητα θα τον προκαλέσει.

Η ικανότητα ενός καρκινογόνου να προκαλέσει καρκίνο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.

Οι πιο προφανείς είναι η ποσότητα και η διάρκεια της έκθεσης.

Αλλά εξαρτάται επίσης και από την προσωπική σας υγεία και άλλους προσωπικούς παράγοντες που είτε αυξάνουν είτε μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Η τάση για την ανάπτυξη καρκίνου μπορεί, για παράδειγμα, να είναι κληρονομική ως μέρος του συνόλου των γονιδίων σας, ή του γονιδιώματός σας.

Γνωστό και ως γενετική προδιάθεση, τούτο πρακτικά σημαίνει ότι έχετε περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξετε καρκίνο υπό ορισμένες συνθήκες και μετά από συγκεκριμένες εκθέσεις σε σχέση με κάποιον που δεν έχει την ίδια γενετική προδιάθεση.

Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι ο καρκίνος προκαλείται συχνότερα μετά από συσσώρευση μεταλλάξεων και όχι μετά από μια μεμονωμένη προσβολή.

Για το λόγο αυτό, ένας αριθμός παραγόντων μπορεί να λειτουργήσει από κοινού είτε για να αυξήσει είτε για να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Ακόμη και όταν προκαλείται βλάβη στο DNA, το σώμα σας μπορεί να παράγει πρωτεΐνες που είτε επιδιορθώνουν το κατεστραμμένο DNA είτε εξαλείφουν τα κατεστραμμένα κύτταρα πριν μετατραπεί ένα φυσιολογικό κύτταρο σε καρκινικό κύτταρο.

Υπάρχουν ογκοκατασταλτικά γονίδια που επιβραδύνουν την κυτταρική διαίρεση και προβαίνουν σε επιδιορθώσεις.

Τύποι καρκινογόνων

Οι καρκινογόνες ουσίες υπάρχουν σε ένα φάσμα εσωτερικών ή εξωτερικών χώρων και περιβαλλόντων.

Περιλαμβάνουν χημικές ουσίες, ιούς, φάρμακα και ρύπους.

Ορισμένες καρκινογόνες ουσίες συνδέονται με συγκεκριμένους τύπους καρκίνου.

Χημικές ουσίες στο σπίτι και στο χώρο εργασίας

Πολλές χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε οικοδομικά υλικά ή προϊόντα που χρησιμοποιούνται στο σπίτι ή στο χώρο εργασίας μπορεί να είναι καρκινογόνες.

Για παράδειγμα, η φορμαλδεΰδη είναι καρκινογόνος ουσία που χρησιμοποιείται σε οικοδομικά υλικά και σε διάφορα έπιπλα και οικιακά προϊόντα.

Βρίσκεται συνήθως σε σύνθετα προϊόντα ξύλου (κόντρα πλακέ από σκληρό ξύλο, νοβοπάν και ινοσανίδες μέσης πυκνότητας) που εκπέμπουν χημικές ουσίες στον χώρο.

Η φορμαλδεΰδη είναι επίσης υποπροϊόν των αναμμένων τσιγάρων και του καπνίσματος.

kark2
Τι είναι οι καρκινογόνες ουσίες και οι καρκινογόνοι παράγοντες

Μπορείτε να μειώσετε το επίπεδο έκθεσης στη φορμαλδεΰδη αγοράζοντας σύνθετα προϊόντα ξύλου που έχουν πιστοποιηθεί για τη μείωση των εκπομπών, χρησιμοποιώντας κλιματιστικό και αφυγραντήρα αν ζείτε σε θερμή και υγρή περιοχή και βελτιώνοντας τον αερισμό του χώρου σας (π.χ. ανοίγοντας τα παράθυρα, χρησιμοποιώντας ανεμιστήρες κτλ).

Η παλιά μόνωση σωλήνων, η μόνωση της σοφίτας, οι οροφές ή τα πλακάκια δαπέδου μπορεί να περιέχουν τον καρκινογόνο αμίαντο.

Όταν πειραχτούν προϊόντα που περιέχουν αμίαντο, μικροσκοπικές ίνες αμιάντου απελευθερώνονται στον αέρα.

Ο αμίαντος μπορεί να προκαλέσει έναν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου του πνεύμονα που ονομάζεται μεσοθηλίωμα.

Οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες ή οι εργολάβοι που ειδικεύονται στον αμίαντο μπορούν να αξιολογήσουν τα υλικά και, εάν είναι απαραίτητο, να λάβουν μέτρα για την προσεκτική απομάκρυνσή τους.

kark3
Τι είναι οι καρκινογόνες ουσίες και οι καρκινογόνοι παράγοντες

Περιβαλλοντική ακτινοβολία

Η υπεριώδης (UV) ακτινοβολία από τον ήλιο είναι γνωστή αιτία καρκίνου του δέρματος.

Μπορείτε να προστατεύσετε το δέρμα σας φορώντας καπέλα και προστατευτικά ρούχα όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.

Χρησιμοποιείτε επίσης ένα αντηλιακό ευρέος φάσματος SPF 30, το οποίο σας προστατεύει τόσο από τις ακτίνες UVA όσο και από τις ακτίνες UVB, τους δύο τύπους υπεριώδους ακτινοβολίας που συνδέονται με τον καρκίνο του δέρματος.

Μια άλλη κοινή μορφή περιβαλλοντικής ακτινοβολίας είναι το ραδόνιο.

Εκπέμπεται από τη φυσιολογική αποσύνθεση του ουρανίου στο έδαφος και στη συνέχεια παγιδεύεται στα σπίτια. Το ραδόνιο είναι η δεύτερη κύρια αιτία καρκίνου του πνεύμονα μετά το κάπνισμα.

Μπορείτε να εξετάσετε το σπίτι σας για ραδόνιο και να εγκαταστήσετε ένα σύστημα μείωσης του ραδονίου εάν τα επίπεδα κρίνονται υψηλά.

Ιατρική ακτινοβολία

Η έκθεση σε ακτινοβολία που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια ορισμένων διαγνωστικών εξετάσεων, όπως η αξονική τομογραφία (CT), και η ακτινοθεραπεία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρκίνου είναι καρκινογόνος.

Για παράδειγμα, οι γυναίκες που λαμβάνουν ακτινοθεραπεία μετά από μαστεκτομή, μια διαδικασία αφαίρεσης ενός μαστού λόγω καρκίνου του μαστού, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα λόγω της ακτινοβολίας που διοχετεύεται στην περιοχή του θώρακα.

Ωστόσο, οι κίνδυνοι από τη μη πραγματοποίηση αυτών των απεικονιστικών εξετάσεων ή της θεραπείας όταν χρειάζεται θεωρούνται συχνά μεγαλύτεροι από εκείνους που συνδέονται με την ιατρική ακτινοβολία.

Ιοί

Υπάρχουν αρκετοί ιοί που συνδέονται με τον καρκίνο.

Αυτοί επηρεάζουν τη γενετική σύνθεση των υγιών κυττάρων και μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Οι ιοί που μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο είναι οι εξής

  • Οι ιοί των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του στόματος και του λαιμού και καρκίνο των γεννητικών οργάνων (πέους, κόλπου, αιδοίου).
  • Ηπατίτιδα Β και ηπατίτιδα C, λοιμώξεις του ήπατος που μπορεί να οδηγήσουν σε ουλές στο ήπαρ (κίρρωση) και να προκαλέσουν καρκίνο του ήπατος
  • Ο ιός των ανθρώπινων t-λεμφοκυττάρων τύπου 1 (HTLV-1 ), ο οποίος μπορεί να προκαλέσει λευχαιμία, έναν τύπο καρκίνου του αίματος
  • Ο ιός Epstein-Barr, ο οποίος προκαλεί μονοπυρήνωση και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ρινοφάρυγγα (ένας τύπος καρκίνου της κεφαλής και του τραχήλου) και λεμφωμάτων (καρκίνοι του λεμφικού συστήματος, το οποίο αποτελεί μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος)
  • Ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), ο οποίος συνδέεται με μια σπάνια μορφή καρκίνου του δέρματος που ονομάζεται σάρκωμα Kaposi, λεμφώματα, καρκίνους των γεννητικών οργάνων και των ματιών και μη μελανωματικούς καρκίνους του δέρματος

Υπάρχουν εμβόλια κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο να κολλήσετε αυτούς τους ιούς και τους καρκίνους που συνδέονται με αυτούς.

Είναι αποτελεσματικά μόνο εάν ο εμβολιασμός γίνει πριν από την έκθεση στον ιό.

Φάρμακα

Ορισμένα φάρμακα χημειοθεραπείας και ορμονικής θεραπείας μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.

Για παράδειγμα, χημειοθεραπευτικά φάρμακα όπως το Ellence (επιρουβικίνη) και το Cytoxan (κυκλοφωσφαμίδη), που χρησιμοποιούνται για τον καρκίνο του μαστού σε πρώιμο στάδιο, μπορεί μερικές φορές να οδηγήσουν σε λευχαιμία.

Η χρήση αντισυλληπτικών από το στόμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού ή του τραχήλου της μήτρας, αλλά παράλληλα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου, των ωοθηκών και του παχέος εντέρου.

Ρύπανση

Τόσο ο εξωτερικός όσο και ο εσωτερικός αέρας μπορεί να περιέχει ρύπους που είναι καρκινογόνοι.

Οι συνήθεις ρύποι του εξωτερικού αέρα που προέρχονται από βιομηχανικές μονάδες ή εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, τα καυσαέρια των κινητήρων και ο καπνός από πυρκαγιές συνδέονται στενά με τον καρκίνο του πνεύμονα.

Οι ρύποι του αέρα σε κλειστούς χώρους μπορεί να προέρχονται από διάφορες πηγές, όπως τα οικοδομικά υλικά, οι αντιπυρικές ουσίες, οι αναθυμιάσεις από μπογιές, τα προϊόντα καθαρισμού και η σκόνη.

Οι ρύποι του αέρα των εσωτερικών χώρων μπορούν επίσης να οδηγήσουν στην ανάπτυξή του καρκίνου του πνεύμονα.

kark4
Τι είναι οι καρκινογόνες ουσίες και οι καρκινογόνοι παράγοντες

Οι καρκινογόνες ουσίες μπορεί να υπάρχουν στο περιβάλλον όπου ζουν ή εργάζονται οι άνθρωποι.

Παρόλο που υπάρχουν κανονισμοί περιβαλλοντικής και επαγγελματικής ασφάλειας για να κρατούν τους ανθρώπους ασφαλείς από αυτές τις καρκινογόνες ουσίες, όσοι εργάζονται ή ζουν κοντά σε ορισμένες βιομηχανίες μπορεί να αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους καρκίνου.

Σύμφωνα με την 14η έκθεση του NTP για τους καρκινογόνους παράγοντες το 2016, οι ακόλουθες 27 ουσίες στο περιβάλλον συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο πιθανών καρκινογόνων παραγόντων που επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία, αναφέρει το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ:

  • Αφλατοξίνες, ένας μύκητας που υπάρχει στην καλλιέργεια ορισμένων αγροτικών προϊόντων
  • Αριστολοχικά οξέα, που βρίσκονται σε ορισμένα φυτικά συμπληρώματα
  • Αρσενικό, μια φυσική ουσία που μπορεί να είναι υποπροϊόν βιομηχανικών διεργασιών, οδηγώντας σε μολυσμένα υπόγεια ύδατα- βρίσκεται επίσης στον καπνό του τσιγάρου
  • Αμίαντος, ινώδη ορυκτά που βρίσκονται σε οικιακές και εμπορικές μονώσεις
  • Βενζόλιο, χημική ουσία που βρίσκεται στους καπνούς της βενζίνης, στον καπνό του τσιγάρου (ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα) και στις βιομηχανικές εκπομπές
  • Βενζιδίνη, χημική ουσία που χρησιμοποιούνταν για βαφές και άλλες κατασκευαστικές δραστηριότητες
  • Βηρύλλιο, ένα μέταλλο που σχετίζεται με σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα
  • 1,3-βουταδιένιο, ένα αέριο που συνδέεται με την κατασκευή συνθετικών προϊόντων από καουτσούκ, όπως τα ελαστικά.
  • Κάδμιο, ένα φυσικό στοιχείο που βρίσκεται στη γη και χρησιμοποιείται για την κατασκευή μπαταριών, χρωστικών ουσιών, μεταλλικών επιστρώσεων και πλαστικών
  • Λιθανθρακόπισσες και πίσσες λιθανθρακόπισσας, ουσίες που προέρχονται από τον άνθρακα και χρησιμοποιούνται σε προϊόντα όπως η άσφαλτος, τα υλικά για στέγες και πλακοστρώσεις, καθώς και σε ορισμένες θεραπείες για δερματικές διαταραχές
  • Εκπομπές κοκ, αέρια και άλλες ουσίες που εκπέμπονται από εργοστάσια που θερμαίνουν άνθρακα και παράγουν κοκ, και στις οποίες μπορεί επίσης να εκτίθενται οι εργαζόμενοι στις βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα, γραφίτη, ηλεκτρικών ειδών και κατασκευών
  • Κρυσταλλικό διοξείδιο του πυριτίου (αναπνεύσιμο μέγεθος), ένα φυσικό ορυκτό που βρίσκεται στην άμμο, την πέτρα και το έδαφος- ενέχει κινδύνους όταν εισπνέεται ως μικροσκοπικά, αερομεταφερόμενα σωματίδια που παράγονται σε ορισμένες βιομηχανικές διεργασίες ή σε οικιακά υλικά όπως καθαριστικά, καλλυντικά, χρώματα και άλλα
  • Εριονίτης, ένα ινώδες ορυκτό που είναι επικίνδυνο όταν τα σωματίδια μεταφέρονται με τον αέρα
  • Οξείδιο του αιθυλενίου, ένα εξαιρετικά εύφλεκτο αέριο που χρησιμοποιείται σε διάφορες βιομηχανικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής αντιψυκτικού, ή ως φυτοφάρμακο ή μέσο αποστείρωσης
  • Φορμαλδεΰδη, μια έντονα μυρωδάτη, εύφλεκτη χημική ουσία που χρησιμοποιείται ως συντηρητικό σε ιατρικά εργαστήρια, νεκροτομεία και άλλα περιβάλλοντα, καθώς και ως υλικό για την παραγωγή οικοδομικών υλικών.
  • Ενώσεις εξασθενούς χρωμίου, μια μεταλλική ένωση που χρησιμοποιείται σε βιομηχανίες όπως η ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση, η συγκόλληση και η χρωμική βαφή
  • Ορυκτέλαια, ανεπεξέργαστα και ήπια επεξεργασμένα – ένα υγρό υποπροϊόν της παραγωγής βενζίνης και άλλων προϊόντων πετρελαίου από αργό πετρέλαιο
  • Ενώσεις νικελίου, μεταλλικές ενώσεις που περιέχουν νικέλιο παράγονται και χρησιμοποιούνται σε πολλά βιομηχανικά περιβάλλοντα, όπως η εξόρυξη, η τήξη, η συγκόλληση, η χύτευση και η λείανση.
  • Ραδόνιο, αέριο, που υπάρχει σχεδόν σε όλο τον αέρα και αποτελεί μέρος της φυσιολογικής διάσπασης των ραδιενεργών στοιχείων στο έδαφος, η υψηλότερη συγκέντρωση του οποίου εντοπίζεται στα ορυχεία ουρανίου- μπορούν να χρησιμοποιηθούν κιτ δοκιμών για τον έλεγχο των επιπέδων ραδονίου στο εσωτερικό σπιτιών και άλλων κτιρίων
  • Καπνός τσιγάρου (περιβαλλοντικός καπνός τσιγάρου), συνδυασμός του καπνού που εκλύεται από την καύση του καπνού και του καπνού που εκπνέει το άτομο που τον καπνίζει
  • αιθάλη, το υποπροϊόν της ατελούς καύσης προϊόντων όπως το ξύλο, το μαζούτ και τα οικιακά απορρίμματα- οι καπνοδοχοκαθαριστές, το προσωπικό εξυπηρέτησης μονάδων θέρμανσης, οι μαστόροι τούβλων, το προσωπικό κατεδάφισης κτιρίων και οι κηπουροί μπορεί να εκτίθενται τακτικά στην αιθάλη, καθώς και το ευρύ κοινό μέσω της χρήσης τζακιών και κλιβάνων
  • Νέφη ισχυρών ανόργανων οξέων που περιέχουν θειικό οξύ, ένα διαβρωτικό υγρό που χρησιμοποιείται σε διάφορες παραγωγικές διαδικασίες, όπως η τήξη χαλκού
  • Θόριο, ένα φυσικά απαντώμενο ραδιενεργό μέταλλο που κάποτε χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην ιατρική ακτινολογία σε ένα σκιαγραφικό που ονομάζεται Thorotrast, καθώς και σε οικιακά αντικείμενα όπως καλύμματα φανών και κεραμικοί υαλοπίνακες
  • Τριχλωροαιθυλένιο, ένα συνθετικό υγρό που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία για την παραγωγή ψυκτικών μέσων και ως διαλύτης απολίπανσης για μεταλλικό εξοπλισμό, καθώς και σε εμπορικά στεγνοκαθαριστήρια και σε ορισμένα οικιακά προϊόντα, όπως προϊόντα καθαρισμού, προϊόντα αφαίρεσης χρωμάτων και καθαριστικά κηλίδων.
  • Χλωριούχο βινύλιο, αέριο που χρησιμοποιείται στην παραγωγή χλωριούχου πολυβινυλίου (PVC), ένα υλικό που χρησιμοποιείται για την κατασκευή σωλήνων, επικαλύψεων καλωδίων και καλωδίων και υλικών συσκευασίας- τα άτομα που εργάζονται σε εγκαταστάσεις που παράγουν ή χρησιμοποιούν PVC μπορεί να εκτεθούν μέσω εισπνοής, καθώς και ο γενικός πληθυσμός που ζει γύρω από τις εγκαταστάσεις αυτές
  • Ξυλόσκονη, τα σωματίδια που δημιουργούνται κατά την κοπή ή τη διαμόρφωση του ξύλου.

Παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο διαβίωσης

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και μπορούν να συμβάλουν σε μεταλλάξεις που οδηγούν σε καρκίνο.

Οι καρκινογόνοι παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής είναι οι εξής:

  • Κάπνισμα ή έκθεση σε παθητικό κάπνισμα
  • Χρήση αλκοόλ
  • Παχυσαρκία
  • Κακή διατροφή (π.χ. κατανάλωση υπερβολικά πολλών επεξεργασμένων κρεάτων και λίγων λαχανικών)
  • Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας

Υπάρχουν επίσης κάποιες ενδείξεις ότι το μαγείρεμα του κρέατος σε υψηλές θερμοκρασίες – για παράδειγμα, το ψήσιμο στη σχάρα ή το τηγάνισμα – μπορεί να δημιουργήσει καρκινογόνες ενώσεις που μπορούν στη συνέχεια να καταναλωθούν.

Το μαγείρεμα του κρέατος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε χαμηλότερες θερμοκρασίες και η αφαίρεση τυχόν απανθρακωμένων τμημάτων πριν από την κατανάλωση μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.

Ταυτοποίηση των καρκινογόνων παραγόντων

Δεν είναι πάντα εύκολο να προσδιοριστεί αν μια ουσία ή μια έκθεση σε έναν παράγοντα είναι καρκινογόνος.

Όλες οι πιθανές καρκινογόνες ουσίες πιθανόν να μην είναι καν γνωστές. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι γι’ αυτό.

Όχι μόνο υπάρχουν εκατομμύρια πιθανές καρκινογόνες ουσίες τόσο στη φύση όσο και στη βιομηχανία, αλλά απλώς δεν είναι πρακτικό ή ηθικό να δοκιμάζεται κάθε χημική ουσία σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν προσβάλλονται από καρκίνο.

Πολλές μελέτες για να αξιολογηθεί αν μια ουσία είναι καρκινογόνος ή όχι -και αν είναι, σε ποιο βαθμό- γίνονται σε ζώα χρησιμοποιώντας υψηλές εκθέσεις.

Πριν από τις δοκιμές σε ζώα, πολλές από αυτές τις ουσίες εξετάζονται πρώτα σε κυτταρικές καλλιέργειες στο εργαστήριο.

Δυστυχώς, τα αποτελέσματα των μελετών σε ζώα δεν μπορούν αυτόματα να εφαρμοστούν στον άνθρωπο.

Το ίδιο ισχύει και για τις μελέτες που χρησιμοποιούν ανθρώπινα κύτταρα σε εργαστηριακό περιβάλλον.

Ακόμη και αν τους δοθεί η ίδια έκθεση, αυτό που συμβαίνει στα κύτταρα σε ένα τρυβλίο μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό από αυτό που συμβαίνει σε έναν άνθρωπο, δεδομένων των εκατομμυρίων χημικών αντιδράσεων που συμβαίνουν συνεχώς στο σώμα.

Οι αναδρομικές μελέτες εξετάζουν τα άτομα με καρκίνο και τις προηγούμενες εκθέσεις τους σε πιθανούς καρκινογόνους παράγοντες για να προσπαθήσουν να προσδιορίσουν ποιοι παράγοντες μπορεί να συνδέονται με την ασθένειά τους.

Αν και αυτές μπορεί να είναι χρήσιμες, μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να ολοκληρωθούν και δεν είναι απαλλαγμένες από πιθανές προκαταλήψεις.

Πιο πρακτικά μιλώντας, η διαδικασία εξέτασης είναι δαπανηρή.

Επίσης, μερικές φορές περιπλέκεται από τις μεγάλες περιόδους λανθάνουσας κατάστασης, δηλαδή το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ μιας έκθεσης και της ανάπτυξης ενός καρκίνου.

Ένα καλό παράδειγμα είναι το κάπνισμα.

Χρειάστηκαν πολλά χρόνια έρευνας και εκατομμύρια δολάρια για να προσδιοριστεί η σχέση του με τον καρκίνο του πνεύμονα.

Μέτρα ασφαλείας

Επειδή δεν έχει ελεγχθεί κάθε ουσία που μπορεί να είναι καρκινογόνος, είναι σημαντικό να είστε προσεκτικοί με κάθε πιθανή καρκινογόνο ουσία στην οποία μπορεί να εκτεθείτε.

Αυτές οι συμβουλές μπορούν να σας βοηθήσουν να πάρετε μια ιδέα για το ποιες μπορεί να είναι αυτές και τι να κάνετε αν τις συναντήσετε:

  • Διαβάστε τις ετικέτες και εξετάστε τα συστατικά αν δεν τα γνωρίζετε.

    Ο ιστότοπος της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας διαθέτει έναν κατάλογο γρήγορης αναφοράς, ενώ οι μονογραφίες του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) και οι βάσεις δεδομένων του Εθνικού Προγράμματος Τοξικολογίας είναι καλές πηγές για περισσότερη έρευνα.

    Ορισμένα προϊόντα για το σπίτι, όπως ορισμένα καθαριστικά ορείχαλκου, σημειώνουν ακόμη και στη συσκευασία τους ότι περιέχουν καρκινογόνες ουσίες για τον άνθρωπο.

  • Ακολουθήστε τις οδηγίες για τον ασφαλή χειρισμό των χημικών ουσιών στο σπίτι. Διαβάστε τα ψιλά γράμματα στις συσκευασίες.

    Ορισμένες ετικέτες συνιστούν να φοράτε γάντια. Άλλες συνιστούν καλό εξαερισμό, να φοράτε κάλυμμα προσώπου ή ακόμη και να φοράτε μια ειδική μάσκα αναπνοής.

  • Εάν δεν πρόκειται να το φάτε, χρησιμοποιήστε γάντια για να το χρησιμοποιήσετε. Πολλές ουσίες μπορούν να απορροφηθούν εύκολα μέσω του δέρματος.

  • Ακολουθήστε τις συνιστώμενες διαδικασίες στην εργασία όταν χειρίζεστε χημικές ουσίες. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Υλικών για κάθε χημική ουσία στην οποία θα εκτεθείτε στην εργασία σας.

    Αφιερώστε χρόνο για να τα διαβάσετε προσεκτικά.

Εξετάστε εναλλακτικές λύσεις σε ουσίες με μακροσκελείς καταλόγους συστατικών.

Για παράδειγμα, αντί να έχετε πληθώρα εμπορικών καθαριστικών, μπορείτε να καθαρίσετε αποτελεσματικά το σπίτι σας χρησιμοποιώντας μόνο ξύδι, χυμό λεμονιού, ελαιόλαδο και μαγειρική σόδα.

Μοιραστείτε το Άρθρο
Κάθε χρόνο, βοηθάμε χιλιάδες ανθρώπους να βρουν απαντήσεις σε σημαντικές ερωτήσεις για την υγεία τους με τα άρθρα μας που έχουν γραφτεί από ειδικούς, ιατρικά αναθεωρημένα σε εκατοντάδες θέματα υγείας.