ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΙΑΙΤΑ

Κάνει κακό η στέβια; Τι λένε οι ειδικοί για αυτό το υποκατάστατο ζάχαρης

Συντάκτης άρθρου |

Ιατρική Ομάδα Medbox

Όταν η στέβια πρωτοεμφανίστηκε στην αμερικανική αγορά το 2008, πολύς κόσμος της διατροφικής κοινότητας ήταν ενθουσιασμένος με τις προοπτικές αυτού του νέου υποκατάστατου της ζάχαρης όσον αφορά την υγεία.

Υπήρχε επιτέλους ένα “φυσικό” υποκατάστατο ζάχαρης με μηδενικές θερμίδες που ήταν έως και 300 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη.

Η προσδοκία ήταν ότι η στέβια θα μπορούσε να βοηθήσει στις προσπάθειες απώλειας βάρους χωρίς να θυσιάζεται η γεύση και θα έπαιζε ρόλο στη διαχείριση του διαβήτη. Πράγματι, κάποιες από αυτές τις προσδοκίες επαληθεύτηκαν.

Η στέβια παραμένει δημοφιλής και εν πολλοίς αυτό μπορεί να σχετίζεται με την αύξηση του διαβήτη, καθώς και με την τρέλα που επικρατεί γύρω από τις φυσικές τροφές φυτικής προέλευσης.

Μολονότι η χρήση άλλων τεχνητών γλυκαντικών μειώθηκε, οι πωλήσεις προϊόντων που περιέχουν στέβια αυξήθηκαν κατά 16% από το 2017 έως το 2018, σύμφωνα με έρευνα της Nielsen.

Στέβια
Στέβια

Τι είναι η στέβια;

Αυτό το υποκατάστατο της ζάχαρης που προέρχεται από το φυτό Stevia rebaudiana από τη Νότια Αμερική, είναι επίσης γνωστό ως rebaudioside A, reb-A ή rebian. Το φυτό περιέχει γλυκοζίτες στεβιόλης, οι οποίοι χρησιμοποιούνται ως γλυκαντικά.

Η στέβια μπορεί να βρεθεί σε ποτά, επιδόρπια, τσίχλες, αρτοσκευάσματα, καραμέλες, γιαούρτι και συσκευασίες για χρήση σε ποτά, ενώ μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί κατά το μαγείρεμα στο σπίτι.

Είναι ασφαλής η στέβια;

Η στέβια θεωρείται συστατικό “γενικώς αναγνωρισμένο ως ασφαλές (generally recognized as safe GRAS)” από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). 

Αυτό δεν ισχύει για τα φύλλα στέβιας και τα ακατέργαστα εκχυλίσματα στέβιας, τα οποία δεν έχουν έγκριση από τον FDA για χρήση στα τρόφιμα.

Υπήρξαν κάποιες αρχικές ανησυχίες ότι η στέβια μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου ή αναπαραγωγικών προβλημάτων με βάση μελέτες σε ζώα- η ομάδα παρακολούθησης Center for Science in the Public Interest (CSPI) πρωτοστάτησε ζητώντας από τον FDA να αναστείλει το καθεστώς GRAS.

Όμως τώρα, μετά από 10 και πλέον χρόνια στην αγορά, η στέβια είναι ασφαλής ακόμη και με βάση τα πρότυπα του CSPI, αν και η εν λόγω οργάνωση εξακολουθεί να απαιτεί περισσότερες μελέτες για την περαιτέρω τεκμηρίωση της ασφάλειας της στέβιας.

Στέβια: Εξερευνώντας τα πιθανά οφέλη της για την ανθρώπινη υγεία

Ο έλεγχος των επιπέδων σακχάρου στο αίμα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της διαχείρισης του διαβήτη και ορισμένα τρόφιμα έχουν πιο θεαματικά αποτελέσματα από την άποψη αυτή σε σχέση με άλλα. Η στέβια δεν αυξάνει το σάκχαρο στο αίμα, .

Η στέβια θα μπορούσε να αποτελέσει μια αξιόλογη και ασφαλή εναλλακτική λύση για τη ζάχαρη στους ασθενείς με διαβήτη.

Υπάρχουν ακόμη και κάποια στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η στέβια μπορεί να είναι ωφέλιμη και πέραν αυτού που θα περιμένατε από τη μείωση της ζάχαρης.

Σε μια μελέτη του 2017 στο Nature Communications, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Leuven στο Βέλγιο έδειξαν ότι η στέβια διεγείρει μια πρωτεΐνη που είναι απαραίτητη για την αντίληψη της γεύσης και εμπλέκεται στην απελευθέρωση ινσουλίνης μετά από ένα γεύμα.

Η ορμόνη ινσουλίνη παράγεται από το πάγκρεάς σας για τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.

Η Αμερικανική Ένωση για τον Διαβήτη και η Αμερικανική Ένωση για την Καρδιά συμφωνούν ότι η στέβια μπορεί να είναι ευεργετική για τα άτομα με διαβήτη, εάν τη χρησιμοποιούν με μέτρο και δεν την αντισταθμίζουν με την κατανάλωση επιπλέον θερμίδων αργότερα.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και η Κοινή Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας/Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα Πρόσθετα Τροφίμων καθόρισαν ένα αποδεκτό εύρος ημερήσιας πρόσληψης της συγκεκριμένης ουσίας που δεν υπερβαίνει τα 12 mg ημερησίως, το οποίο ισοδυναμεί με 40 πακετάκια για ένα άτομο 150 κιλών.

Η στέβια είναι ένα καλό υποκατάστατο της κανονικής θερμιδικής σακχαρόζης, καθώς έχει μηδενικές θερμίδες. Όσοι επιλέγουν να αντικαταστήσουν τη ζάχαρη με στέβια μπορεί να επωφεληθούν από αυτή την εναλλακτική λύση- ωστόσο, η απώλεια βάρους δεν είναι εγγυημένη.

Για την ακρίβεια, τουλάχιστον μια μικρή μελέτη του 2016 έδειξε ότι όταν οι συμμετέχοντες έπιναν ένα ρόφημα που είχε γλυκανθεί με στέβια αντί για ζάχαρη το πρωί, το αντιστάθμιζαν τρώγοντας περισσότερο το μεσημέρι.

Ναι, θα καταναλώσετε λιγότερες θερμίδες αν χρησιμοποιήσετε στέβια αντί για ζάχαρη, λέει ο David Levitsky, PhD, καθηγητής του τμήματος διατροφικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Cornell.

“Θεωρητικά αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια βάρους με την πάροδο του χρόνου, αλλά αυτό είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί σε μελέτες”, λέει. ” Προκειμένου να χάσετε βάρος, αυτός είναι ένας μηχανισμός που θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε, αλλά δεν πρόκειται να σας κάνει να χάσετε 100 κιλά.

Η μείωση του λίπους, η εποπτεία του μεγέθους των μερίδων και το να τρώτε μόνο όταν πεινάτε, είναι πολύ πιο αποτελεσματικές πρακτικές από την αντικατάσταση της ζάχαρης με στέβια, για την απώλεια βάρους”.

Τι γεύση έχει η στέβια;

Έχει γεύση ζάχαρης; Όχι ακριβώς, σημειώνει. “Ποτέ δεν θα βρείτε ένα υποκατάστατο της ζάχαρης που να έχει ακριβώς την ίδια γεύση με τη ζάχαρη”.

Η στέβια προέρχεται από ένα φυτό, γεγονός που θεωρείται πλεονέκτημα από πολλούς ανθρώπους που προτιμούν να τρώνε τρόφιμα που είναι φυσικά, λέει.

Επειδή είναι τόσο, μα τόσο γλυκιά, δεν χρειάζεται τόση ποσότητα, οπότε η στέβια συχνά αναμιγνύεται με έναν πιο ογκώδη παράγοντα “φορέα”, όπως η ερυθριτόλη ή η δεξτρόζη (που είναι μια ζάχαρη από καλαμπόκι), η οποία επίσης της δίνει μια πιο ζαχαρένια εμφάνιση και υφή.

Η στέβια που ενδεχομένως αγοράζετε από ένα κατάστημα μπορεί να είναι αναμεμειγμένη με Reb-A ή ερυθριτόλη, μια αλκοόλη ζάχαρης, η οποία μπορεί να έχει αρνητικές γαστρεντερικές επιπτώσεις και να προκαλέσει πεπτικά προβλήματα σε ορισμένους ανθρώπους.

Οι αλκοόλες ζάχαρης βρίσκονται σε πολλές τσίχλες και καραμέλες χωρίς ζάχαρη (όχι απαραίτητα μαζί με στέβια) και η υπερβολική κατανάλωσή τους μπορεί να προκαλέσει διάρροια.

Φροντίστε να διαβάζετε τις ετικέτες, ώστε να γνωρίζετε ακριβώς τι περιέχει το υποκατάστατο ζάχαρης που χρησιμοποιείτε.

ΑΠΟ

Ιατρική Ομάδα Medbox

Σχετικά άρθρα

Share to...