ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΙΑΙΤΑ

Σπορέλαια, είναι όντως τοξικά;

Από

Medbox

Συνολικά, οι άνθρωποι του διαδικτύου αναζητούν πάντα την επόμενη σημαντική διατροφική μόδα, την επόμενη θαυματουργή συνταγή, είτε πρόκειται για κάτι που πρέπει να προσθέσουμε ή να αφαιρέσουμε από τη διατροφή μας για να εξαφανιστούν ως δια μαγείας όλα τα προβλήματα υγείας μας.

Αυτή η τάση δεν είναι πουθενά πιο έντονη από ό,τι στο TikTok, όπου τα θέματα που σχετίζονται με το φαγητό γίνονται viral σε μια στιγμή (και συχνά εξαφανίζονται εξίσου γρήγορα). Αλλά ένα από αυτά φαίνεται να έχει κάποια αντοχή: Οι ανησυχίες για τους κινδύνους των σπορέλαιων.

Οι γκουρού του TikTok για την υγεία ισχυρίζονται ότι τα σπορέλαια είναι τοξικά, προκαλώντας τα πάντα, από ακμή και αύξηση βάρους μέχρι καρκίνο και υπογονιμότητα. Αλλά ποια είναι η αλήθεια; Όπως συμβαίνει συχνά, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από ό,τι συνήθως αποκαλύπτει το TikTok.

Τι είναι τα σπορέλαια;

Τα σπορέλαια είναι μαγειρικά έλαια φυτικής προέλευσης που παρασκευάζονται από – το μαντέψατε – τους σπόρους διαφόρων φυτών. Αυτοί οι σπόροι (θα παρουσιάσουμε ολόκληρο τον κατάλογο σε λίγο) μετατρέπονται σε λάδι που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το μαγείρεμα και το ψήσιμο.

Παρασκευάζονται μέσα από μια χημική διαδικασία κατά την οποία λευκαίνονται, εξευγενίζονται και θερμαίνονται, προκειμένου να γίνουν αξιοποιήσιμα.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα σπορέλαια στο σπίτι, όπως να βάλετε μερικές κουταλιές της σούπας σε μια υγιεινή συνταγή για μάφιν ή να χρησιμοποιήσετε ένα από αυτά για να τηγανίσετε μερικές πατάτες στο τηγάνι. Και αυτά τα έλαια χρησιμοποιούνται συχνά στα εστιατόρια, όπου το κραμβέλαιο και το φοινικέλαιο, ειδικότερα, είναι το αγαπημένο λάδι για το τηγάνισμα.

Σπορέλαια, είναι όντως τοξικά;
Σπορέλαια, είναι όντως τοξικά;

Ίσως μάλιστα ακούσετε αυτή την ομάδα σπορέλαιων να αναφέρεται ως η ” μισητή οκτάδα “, μια αναφορά στην άποψη ορισμένων ανθρώπων ότι είναι τοξικά και πρέπει να απομακρυνθούν εντελώς από τη διατροφή σας. Αλλά το πρόβλημα είναι τα ίδια τα σπορέλαια ή ο τρόπος χρήσης τους;

Τα περισσότερα σπορέλαια αξιοποιούνται με τη μορφή επεξεργασμένων συσκευασμένων τροφίμων, fast food και φαγητού εκτός σπιτιού. Εκεί ελλοχεύει ο μεγαλύτερος κίνδυνος.

Ας εμβαθύνουμε λίγο σε αυτό…

Είναι ανθυγιεινά τα σπορέλαια;

Και ναι και όχι (αλλά κυρίως ναι). Λόγω του τρόπου παρασκευής τους, τα σπορέλαια είναι συνήθως πολύ επεξεργασμένα. Το ακόμα χειρότερο, όμως, είναι ότι συνήθως χρησιμοποιούνται για την παρασκευή εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφίμων – σκεφτείτε τα μπιφτέκια και τις τηγανητές πατάτες των ταχυφαγείων και οτιδήποτε θα τρώγατε σε ένα πανηγύρι ή θα παίρνατε σε συσκευασία στο παντοπωλείο.

Τα ίδια τα σπορέλαια έχουν υψηλά επίπεδα ωμέγα-6 λιπαρών, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε φλεγμονή, και χρησιμοποιούνται κυρίως για την παρασκευή υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, τα οποία προκαλούν φλεγμονή στο σώμα.

Λάβετε υπόψη ότι μερικές φορές προστίθενται και σε τρόφιμα που διατίθενται στο εμπόριο ως “υγιεινά”, όπως κράκερ ή προϊόντα ψωμιού ολικής άλεσης, πρωτεϊνούχες μπάρες ή ροφήματα, σάλτσες, ντρέσινγκ, ορισμένα κατεψυγμένα τρόφιμα και ακόμη και σε σοκολάτες.

Σπορέλαια, είναι όντως τοξικά;
Σπορέλαια, είναι όντως τοξικά;
  • Συχνά είναι πολύ επεξεργασμένα

Ορισμένα από αυτά τα λάδια θα είχαν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Ε και φαινόλες, αν δεν υπήρχε η ίδια η διαδικασία ραφιναρίσματος και επεξεργασίας. Δυστυχώς…

Τα περισσότερα σπορέλαια περνούν από τη διαδικασία ραφιναρίσματος, η οποία περιλαμβάνει λεύκανση και απόσμηση. Αυτό βοηθάει στη γεύση, το χρώμα και τη διάρκεια ζωής, αλλά αφαιρεί επίσης τα αντιοξειδωτικά των ελαίων.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι λάδια χωρίς πραγματικά οφέλη για την υγεία και με αρκετούς κινδύνους για την υγεία.

  • Συνήθως χρησιμοποιούνται σε ανθυγιεινά τρόφιμα

Τα σπορέλαια δεν είναι απαραίτητα κακά για την υγεία σας. Αλλά ο πραγματικός λόγος που θεωρούνται τόσο κακά για εσάς είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται συνήθως.

Τα περισσότερα σπορέλαια αξιοποιούνται με τη μορφή επεξεργασμένων συσκευασμένων τροφίμων, γρήγορου φαγητού και φαγητού εκτός σπιτιού, ακόμη και τροφίμων που θεωρούνται ελάχιστα επεξεργασμένα αλλά εξακολουθούν να είναι συσκευασμένα. Και εκεί είναι που κρύβεται ο κίνδυνος.

Έξω από το σπίτι σας, το πιο πιθανό είναι να καταναλώσετε σπορέλαια όταν τρώτε κάτι που είναι ήδη αρκετά κακό για την υγεία σας – κάτι που είναι επίσης γεμάτο λίπος, ζάχαρη και αλάτι. Δεν είναι κακή ιδέα να κοιτάξετε και στο ντουλάπι σας, καθώς αυτά τα έλαια είναι τόσο πανταχού παρόντα που είναι έξυπνο να τα αποφεύγετε ή να τα περιορίζετε σημαντικά όπου μπορείτε.

  • Συμβάλλουν στη φλεγμονή στο σώμα σας

Τα σπορέλαια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, έναν τύπο πολυακόρεστων λιπαρών που δεν είναι απαραίτητα επιβλαβής για εσάς. Στην πραγματικότητα, το σώμα σας χρειάζεται ένα μικρό ποσοστό από αυτά! Σε μικρές ποσότητες, κάνουν καλό στη χοληστερόλη σας και σας βοηθούν να προστατευτείτε από καρδιακές παθήσεις.

Αλλά οι δυτικές δίαιτες συνήθως περιλαμβάνουν ήδη πάρα πολλά ωμέγα-6. Αυτό ανατρέπει την αναλογία των ωμέγα-6 λιπαρών οξέων προς τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα στο σώμα σας, οδηγώντας σε φλεγμονή στον οργανισμό.

Ενώ μια μικρή φλεγμονή είναι στην πραγματικότητα καλό πράγμα (είναι ο τρόπος του σώματός σας να επουλώνει τις κυτταρικές βλάβες), η χρόνια φλεγμονή σίγουρα δεν είναι. Συνδέεται με καταστάσεις όπως:

  • Αρθρίτιδα.
  • Καρδιακές παθήσεις.
  • Μεταβολικό σύνδρομο.
  • Εγκεφαλικό επεισόδιο.
  • Διαβήτης τύπου 2.

Εάν ένα συγκεκριμένο τρόφιμο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε έλαια που περιέχουν πολλά ωμέγα-6, πρέπει πραγματικά να προσπαθήσετε να τα αποφύγετε ή να τα τρώτε μόνο με μέτρο.

Πρέπει να αποφεύγετε όλα τα σπορέλαια;

Αν θέλετε να σταματήσετε να καταναλώνετε σπορέλαια, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Αλλά θα ήταν εξίσου συνετό να αποφασίσετε να αποφεύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα. Πρόκειται για μια κίνηση που θα έχει ως εγγενές αποτέλεσμα την περικοπή των σπορέλαιων, ενώ παράλληλα θα σας δώσει το περιθώριο να τα χρησιμοποιείτε σε μικρές ποσότητες.

Όταν καταργείτε τα σπορέλαια από τη διατροφή σας, αυτό που πραγματικά κάνετε είναι να καταργείτε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα. Aυτός είναι ο λόγος που ακούμε για αυτά ότι είναι τόσο κακά για την υγεία σας. Αλλά δεν έχει να κάνει τόσο με τα ίδια τα σπορέλαια όσο με το γεγονός ότι βρίσκονται τόσο εύκολα σε εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Τι γίνεται όμως με τη χρήση σπορέλαιων στο σπίτι; Πρέπει να πετάξετε το μπουκάλι με το ηλιέλαιο που βρίσκεται στο ράφι σας; Οι ειδικοί έχουν συνήθως διαφορετικές απόψεις σχετικά με αυτό, αλλά γενικά πρέπει να περιορίζονται στο μαγείρεμα στο σπίτι.

Αν θέλετε να μαγειρεύετε με σπορέλαια στο σπίτι, χρησιμοποιήστε τα σπάνια και σε μικρές ποσότητες. Είναι σημαντικό, επίσης, να αγοράζετε μορφές που είναι αγνά και ανεπεξέργαστα, τα οποία δεν έχουν υποστεί τόσο μεγάλη επεξεργασία και διατηρούν κάποια από τα θρεπτικά τους συστατικά.

Καλά υποκατάστατα των σπορέλαιων

Το να τηγανίζετε περιστασιακά τις πατάτες σε λίγο βιολογικό, μη ραφιναρισμένο ηλιέλαιο σας δεν πρόκειται να προκαλέσει αναστάτωση στον οργανισμό σας. Αλλά υπάρχουν και πιο υγιεινά έλαια για να διαλέξετε, οπότε μάλλον είναι καλύτερα να χρησιμοποιήσετε μόνο ένα από αυτά.

Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση έξτρα παρθένου ελαιολάδου για το μαγείρεμα σε χαμηλή θερμοκρασία και λάδι αβοκάντο για το μαγείρεμα σε υψηλή θερμοκρασία. Και τα δύο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που είναι υγιεινά για την καρδιά αντί για πρόσθετα ωμέγα-6.

Το μειονέκτημα, όμως, είναι ότι τόσο το ελαιόλαδο όσο και το λάδι αβοκάντο μπορεί να είναι πολύ ακριβά, οπότε μπορεί να μην αποτελούν πάντα εφικτή επιλογή. Αν δεν είναι μέσα στον προϋπολογισμό σας, προτιμήστε μη ραφιναρισμένο φυστικέλαιο ή μη ραφιναρισμένο ηλιέλαιο.

Περιορίστε τη χρήση λαδιού

Σε γενικές γραμμές, είναι καλύτερο να είστε προσεκτικοί με τα λάδια, τόσο τα σπορέλαια όσο και τα υπόλοιπα. Και αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν βγαίνετε έξω για φαγητό, καθώς τα περισσότερα εστιατόρια χρησιμοποιούν φθηνά μαγειρικά λάδια – δηλαδή ραφιναρισμένα μαγειρικά λάδια.

by

Medbox

Related Articles

Share via
Copy link