Υπνηλία

Κούραση ή υπνηλία μετά το φαγητό. Πώς εξηγείται;

Ιατρική Ομάδα Medbox
11 Λεπτά

Μόλις τελειώσατε το μεσημεριανό γεύμα. Και όχι μόνο αισθάνεστε χορτάτοι, αλλά τώρα ξεκινάει και η απογευματινή ραστώνη.

Γιατί, λοιπόν, είστε πάντα κουρασμένοι μετά το φαγητό;

Συνολικά, είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε μια πτώση στα επίπεδα της ενέργειάς σας μετά το φαγητό, αλλά υπάρχουν μέτρα που μπορείτε να λάβετε για να ελαχιστοποιήσετε αυτές τις παρενέργειες.

Γιατί αισθάνεστε τόσο κουρασμένοι μετά το φαγητό;

Η μεταγευματική υπνηλία, δηλαδή το αίσθημα υπνηλίας μετά το φαγητό, μπορεί να αποδοθεί σε μερικά διαφορετικά πράγματα.

Μπορεί να εμφανίσετε τα ακόλουθα συμπτώματα:

  • υπνηλία
  • λήθαργο
  • σωματική εξάντληση
  • χαμηλά επίπεδα ενέργειας
  • κακή ικανότητα συγκέντρωσης

Ορισμένες από τις τροφές που τρώτε μπορούν να απελευθερώσουν συγκεκριμένες ορμόνες που ενδέχεται να σας κάνουν να κουραστείτε.

Το πότε τρώτε μπορεί επίσης να συμβάλει στο αίσθημα κόπωσης. Και το πόσο τρώτε μπορεί επίσης να παίξει ρόλο.

Ένας άλλος παράγοντας είναι επίσης και η ποιότητα του ύπνου σας. Συνιστάται να κοιμάστε επτά έως εννέα ώρες κάθε βράδυ.

Αλλά ακόμη και αν έχετε πρόβλημα ύπνου έστω και ένα βράδυ, το γεγονός αυτό μπορεί να διαταράξει τον κιρκάδιο ρυθμό σας με αποτέλεσμα το σώμα σας να βρίσκεται εκτός ισορροπίας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Πρέπει να καταλάβετε πόσο ύπνο χρειάζεται το σώμα σας. Ο καθένας χρειάζεται διαφορετική διάρκεια ξεκούρασης.

Παρακολουθήστε τις ώρες που κοιμάστε ώστε να μπορέσετε να βρείτε τον μαγικό αριθμό ωρών που χρειάζεστε για να αισθάνεστε ξεκούραστοι και ανανεωμένοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Επίσης, να είστε προσεκτικοί με το αλκοόλ, καθώς αυτό ενδέχεται να οδηγήσει στο να αισθάνεστε πιο νωθροί μετά από ένα γεύμα.

Ισχύει ότι παρατηρούνται αλλαγές στην κυκλοφορία του αίματος μετά από ένα γεύμα;

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η μεταγευματική υπνηλία θεωρούνταν ότι προκαλούνταν από την αύξηση της ροής του αίματος προς το έντερό σας, η οποία προκαλούσε μείωση της ροής του αίματος προς τον εγκέφαλό σας.

Υπνηλία
Υπνηλία

Ωστόσο, αυτή η θεωρία έχει αμφισβητηθεί. Το σώμα σας είναι σε θέση να διατηρήσει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλό σας σε διάφορους τύπους στρεσογόνων καταστάσεων, όπως κατά τη διάρκεια της άσκησης, όταν οι μύες σας απαιτούν περισσότερο αίμα.

Έτσι, είναι απίθανο η ροή του αίματος προς το έντερό σας να εκτρέπει αρκετό αίμα ώστε να προκαλεί υπνηλία.

Στην πραγματικότητα, μια παλαιότερη μελέτη δείχνει ότι η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλό σας μπορεί να αυξηθεί μετά τα γεύματα.

Ενώ μια πιο πρόσφατη, μικρή μελέτη διαπίστωσε μείωση της ροής του αίματος προς τον εγκέφαλο μετά το γεύμα, η επίδραση αυτή παρατηρήθηκε μόνο σε άτομα που παρέλειψαν το πρωινό.

Αυτή η μελέτη δεν συνέδεσε επίσης τη μείωση της ροής του αίματος με το αίσθημα της κούρασης.

Θα μπορούσε να είναι εξελικτική προσαρμογή;

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι η μεταγευματική υπνηλία παρατηρείται σε πολλά ζωικά είδη, συμπεριλαμβανομένων ακόμα και απλών μορφών ζωής, όπως οι νηματώδεις.

Αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχουν βαθιά ριζωμένοι εξελικτικοί λόγοι για την υπνηλία μετά το φαγητό.

Για παράδειγμα, ο ύπνος μετά το φαγητό μπορεί να επιτρέπει στο σώμα σας να αποθηκεύει ενέργεια για την περίπτωση που θα χρειαστεί αργότερα.

Μπορεί επίσης να επιτρέπει στον εγκέφαλό σας να επεξεργάζεται αισθητηριακές πληροφορίες ή συμπεριφορές που έχει μάθει σχετικά με τη συλλογή τροφής.

Επιπλέον, ο ύπνος μπορεί απλώς να είναι η προεπιλεγμένη κατάσταση στην οποία επανέρχεται το σώμα σας μόλις φάτε.

Το γεγονός αυτό ενισχύεται από τα σήματα πείνας, όπως η ακετυλοχολίνη και η ορεξίνη που συνδέονται με την εγρήγορση και την αφύπνιση.

Είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε κουρασμένοι;

Είναι σύνηθες να αισθάνεστε κουρασμένοι μετά την κατανάλωση ενός γεύματος, ειδικά αν πρόκειται για ένα γεύμα γεμάτο υδατάνθρακες και πρωτεΐνες.

Χρειάζονται 30 έως 40 ώρες για την πέψη ενός γεύματος.

Το σώμα σας εργάζεται όλη την ώρα για να χωνέψει το φαγητό.

Χωνεύει ήδη το φαγητό και στη συνέχεια εσείς προσθέτετε κι άλλο φαγητό. Και εάν πρόκειται για ένα βαρύ γεύμα, απλά θα μπλοκάρει το σύστημά σας.

Οι ορμόνες παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της πέψης.

Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι οι άνθρωποι αισθάνονται κουρασμένοι μετά το φαγητό επειδή το σώμα τους παράγει περισσότερη σεροτονίνη.

Η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ρυθμίζει τη διάθεση και τους κύκλους του ύπνου.

Η τρυπτοφάνη είναι ένα απαραίτητο αμινοξύ που βρίσκεται σε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, όπως το κοτόπουλο, τα αυγά, το τυρί και τα ψάρια.

Η τρυπτοφάνη βοηθά τον οργανισμό σας να παράγει σεροτονίνη.

Συχνά, όταν τρώτε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες και πρωτεΐνες, μπορεί να αισθάνεστε πιο νυσταγμένοι επειδή προσλαμβάνετε τρυπτοφάνη από την πρωτεΐνη και στη συνέχεια αυξάνεται η σεροτονίνη.

Το φαγητό προκαλεί επίσης αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ενεργητικότητάς σας.

Αφού καταναλώσετε ένα γεύμα, η ινσουλίνη είναι το κλειδί που ξεκλειδώνει το σάκχαρο στην κυκλοφορία του αίματός σας.

Αφού φάτε το σάκχαρο στο αίμα σας αυξάνεται. Η ινσουλίνη εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος για να μεταφέρει το σάκχαρο από το αίμα και να το τοποθετήσει στα κύτταρα για την παραγωγή ενέργειας.

Αν δεν έχετε αρκετή ινσουλίνη ή αν έχετε αύξηση του σακχάρου στο αίμα, το γεγονός αυτό μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο της κόπωσης.

Έχει σημασία το φαγητό που τρώτε;

Ναι. Τα γεύματα που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και υδατάνθρακες μπορεί να σας κάνουν να αισθάνεστε πιο κουρασμένοι από ό,τι άλλες τροφές.

Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες είναι μεταξύ άλλων:

  • Κοτόπουλο.
  • Αυγά.
  • Σπανάκι.
  • Γάλα.
  • Τυρί.
  • Ψάρια.
  • Προϊόντα σόγιας.

Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες είναι τα ακόλουθα:

  • Επιδόρπια όπως κέικ και μπισκότα.
  • Ζυμαρικά.
  • Λευκό ψωμί.
  • Ρύζι.
  • Ζάχαρη και γλυκά.

Εάν μάλιστα τρώτε μεγαλύτερες ποσότητες από αυτά, εκτός από την απελευθέρωση ορμονών που μπορεί να προκαλέσουν κούραση, ενδέχεται να υπερφορτώσετε και το πεπτικό σας σύστημα.

Τα βαριά γεύματα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να χωνευτούν.

Έτσι, αν τρώτε ένα βαρύτερο γεύμα ή ένα μεγαλύτερο γεύμα, είναι πιο πιθανό να αισθάνεστε υποτονικοί επειδή το σώμα σας πρέπει να δουλέψει λίγο παραπάνω για να χωνέψει αυτό το γεύμα.

Πώς να ανακάμψετε από την κόπωση μετά το φαγητό

  • Τρώτε μικρότερα γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας

Αντί να τρώτε τρία μεγάλα γεύματα κάθε μέρα, δοκιμάστε να τρώτε μικρότερα γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Φάτε τη μισή μερίδα από το κανονικό σας γεύμα και στη συνέχεια προσθέστε ένα σνακ πριν και μετά.

Αυτή η ποσότητα φαγητού χωνεύεται πολύ πιο εύκολα και θα έχετε περισσότερες σύντομες εκρήξεις ενέργειας από το φαγητό σας σε σχέση με ένα πιο βαρύ γεύμα που μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε πιο ληθαργικοί.

Σνακ, όπως ένα κομμάτι φρούτο ή μια μερίδα ξηρών καρπών, μπορούν να σας βοηθήσουν να μείνετε χορτάτοι μεταξύ των γευμάτων.

  • Δώστε έμφαση στον ύπνο

Ο ύπνος μπορεί να επηρεάσει το πώς αισθάνεστε μετά το φαγητό.

Ο κιρκάδιος ρυθμός σας, το 24ωρο εσωτερικό ρολόι του σώματός σας, επηρεάζει τα επίπεδα ενέργειας του οργανισμού σας.

Εάν δεν κοιμάστε αρκετά, ο κιρκάδιος ρυθμός σας είναι εκτός λειτουργίας και αυτό μπορεί να προκαλέσει υπνηλία.

Γι’ αυτό, ακούστε το σώμα σας. Νιώθετε κουρασμένοι και σαν να χρειάζεστε περισσότερο ύπνο; Ελέγξτε το πόσο κοιμάστε και αν αυτό είναι αποτελεσματικό για εσάς.

Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να καταπολεμούν την κούραση τη νύχτα και μετά καταλήγουν να ξενυχτούν και έχουν πρόβλημα την επόμενη μέρα.

Πιέζουν τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό τους, όταν θα έπρεπε να πάνε για ύπνο.

Αν αρχίσετε να αισθάνεστε κουρασμένοι στις 9:30 μ.μ. ή στις 10 μ.μ., προσπαθήστε να χαλαρώσετε και να κοιμηθείτε νωρίτερα.

Αλλά αν πασχίζετε να παραμείνετε σε εγρήγορση και να συγκεντρωθείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας, μην παραβλέπετε τη δύναμη ενός μεσημεριανού ύπνου.

Αν έχετε την ευκαιρία να πάτε για έναν σύντομο υπνάκο μέσα στην ημέρα, αυτό θα σας βοηθήσει.

  • Σκεφτείτε τι τρώτε

Είναι σημαντικό τα γεύματά σας να είναι ισορροπημένα.

Συχνά εστιάζουμε στους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες, που είναι βασικά μέρη ενός γεύματος, αν και τα λαχανικά μπορεί συνήθως να παραβλέπονται.

Καταναλώστε υδατάνθρακες με τη μορφή φασολιών ή λαχανικών όπως γλυκοπατάτες, κολοκύθια, μπιζέλια ή πατάτες με κόκκινη φλούδα.

Γεμίστε το μισό πιάτο σας με μη αμυλούχα λαχανικά και το άλλο μισό μοιρασμένο μεταξύ πρωτεΐνης και υδατανθράκων.

  • Προσέξτε την καφεΐνη στη διατροφή σας

H μεταγευματική υπνηλία συχνά μας κάνει να θέλουμε επιπλέον κούπες καφέ.

Όμως, θα πρέπει να περιορίσετε την ποσότητα της καφεΐνης που πίνετε.

Η υπερβολική καφεΐνη μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Μολονότι μπορεί να σας “πριζώσει” για το υπόλοιπο της εργάσιμης ημέρας, ενδέχεται να επηρεάσει το πώς και πότε θα κοιμηθείτε το βράδυ.

  • Θεραπεία με έντονο φως

Μια μελέτη δείχνει ότι η χρήση θεραπείας με έντονο φως, γνωστή και ως φωτοθεραπεία, μπορεί να σας βοηθήσει να αποφύγετε την κατάπτωση μετά το φαγητό.

Το να έχετε μια λάμπα με έντονο φως στο γραφείο σας ή στον χώρο εργασίας σας μετά το γεύμα μπορεί να βοηθήσει.

Πότε η κόπωση είναι σοβαρή;

Αν έχετε δοκιμάσει τις παραπάνω στρατηγικές και εξακολουθείτε να αισθάνεστε κουρασμένοι μετά το φαγητό, ίσως ήρθε η ώρα να μιλήσετε με τον γιατρό σας.

Οι ιατρικές καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν υπερβολική κόπωση μετά το φαγητό είναι οι εξής

Μοιραστείτε το Άρθρο
Κάθε χρόνο, βοηθάμε χιλιάδες ανθρώπους να βρουν απαντήσεις σε σημαντικές ερωτήσεις για την υγεία τους με τα άρθρα μας που έχουν γραφτεί από ειδικούς, ιατρικά αναθεωρημένα σε εκατοντάδες θέματα υγείας.